Ayıplı ürün geldi: doğru adımlar ve yasal hakların

Tüketici Hakları Güncelleme: 2026-08-07

Ayıplı mal ne demektir?

Bir ürünün sözleşmede, reklamda, etikette veya teknik tanıtımda vaat edilen özellikleri taşımaması; kullanım amacını azaltan maddi, hukuki veya ekonomik eksiklik içermesi ayıplı mal değerlendirmesine yol açabilir. Yanlış model gönderilmesi, eksik aksesuar, çalışmayan özellik, beklenenden farklı ölçü veya güvenlik sorunu örnek olabilir. Normal kullanım aşınması, tüketicinin açıkça bildiği kusur veya kullanım talimatına aykırı davranış aynı şekilde değerlendirilmez. Sorunu doğru tanımlamak için ürün ilanını, sipariş bilgisini ve fiilî durumu yan yana koy.

Teslim anında delil oluştur

Paket belirgin biçimde hasarlıysa kargo görevlisiyle tutanak düzenlemek veya teslimi şerhli yapmak ispatı kolaylaştırır. Kutuyu açarken özellikle yüksek değerli üründe kesintisiz video çekmek, seri numarası ve paket durumunu göstermek yararlı olabilir. Ürün, aksesuar, fatura ve dış ambalajın fotoğraflarını sakla. Hasar sonradan fark edildiyse de gecikmeden satıcıya yazılı bildirim gönder. Kargo şirketiyle görüşmek mümkün olsa da tüketici işlemindeki temel muhatabın çoğu durumda satıcı olduğunu unutma; satıcı seni yalnızca taşıyıcıya yönlendirerek sorumluluktan otomatik olarak kurtulmaz.

Dört seçimlik hakkı ihtiyacına göre kullan

Kanundaki koşullar oluştuğunda tüketici; ürünü geri verip sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim seçeneklerinden birini talep edebilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu ürünün niteliğine ve ihtiyacına bağlıdır. Acil gereken bir üründe uzun onarım yerine değişim; küçük kozmetik kusurda bedel indirimi daha anlamlı olabilir. Seçimini satıcıya açık ve yazılı bildir. Talebin yerine getirilmesinin imkânsız veya orantısız olması hâlinde kanundaki sınırlar ve alternatif haklar ayrıca değerlendirilir.

Satıcıya yazılacak başvuru metni

Başvuruda sipariş ve teslim tarihini, ürün modelini, fark edilen ayıbı ve eklediğin delilleri belirt. Ardından seçtiğin hakkı net yaz: “ayıpsız misliyle değişim talep ediyorum” gibi. Sorunun fotoğrafını, servis raporunu veya ilan ekranını ekle. Telefon görüşmesi yaptıysan konuşmanın tarihini not edip ardından e-posta ile teyit gönder. Satıcının cevap süresini ve önerdiği çözümü kaydet. Belirsiz “yardım edin” mesajı yerine ölçülebilir talep, hem satıcının çözüm üretmesini hem de sonraki hakem heyeti incelemesini kolaylaştırır.

İspat yükü ve zaman konusu

Teslimden sonraki ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu yönünde tüketici lehine bir karine bulunur; malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmayan durumlar hariç olabilir. Süre ilerledikçe servis raporu, uzman incelemesi ve kullanım kayıtları daha önemli hâle gelebilir. Eski düzenlemedeki genel “30 gün içinde bildirim” kuralı güncel sistemde aynı biçimde uygulanmaz; yine de sorunu geciktirmeden bildirmek gerekir. Zamanaşımı ve özel ürün kuralları için güncel resmî rehberi kontrol et.

Çözüm çıkmazsa başvuru sırası

Satıcı talebi reddeder veya süreci sonuçlandırmazsa fatura, ödeme, ilan, fotoğraf, servis fişi, kargo ve yazışmaları tek dosyada topla. Uyuşmazlık bedeli başvuru tarihindeki parasal sınırlar içindeyse Tüketici Hakem Heyeti; üzerindeyse ilgili diğer yasal yollar değerlendirilebilir. Parasal sınırlar her yıl değiştiği için güncel Ticaret Bakanlığı bilgisini kullan. Üründe güvenlik riski varsa kullanmayı bırakmak ve ilgili ürün güvenliği bildirim kanallarını incelemek de önemlidir. Bu metin genel bilgilendirmedir; özel dosyada uzman görüşü gerekebilir.

Sık sorulanlar

Kaynaklar ve doğrulama

Bilgileri güncel tutmak için resmî ve birincil kaynaklar esas alınmıştır.

İlgili Yazılar

← Tüm yazılara dön